Zasady ruchu drogowego w Polska

Na skrzyżowaniu równorzędnym (bez znaków i sygnalizacji) pierwszeństwo ma pojazd nadjeżdżający z prawej strony — to tzw. reguła prawej ręki. Znaki takie jak „ustąp pierwszeństwa” (trójkąt odwrócony) i „stop” oraz sygnalizacja świetlna zmieniają tę zasadę i mają pierwszeństwo przed regułą ogólną.

Wjeżdżając na rondo, ustępujesz pojazdom już poruszającym się po jezdni ronda, chyba że znaki stanowią inaczej. Zawsze przepuszczasz pieszego wchodzącego lub znajdującego się na przejściu — od 2021 r. pierwszeństwo ma również pieszy oczekujący przed wejściem na pasy (poza wyjątkami, np. przy torowisku).

Podczas jazdy nie wolno trzymać w ręku telefonu ani innego urządzenia wymagającego trzymania w dłoni. Dozwolone jest korzystanie z zestawu głośnomówiącego lub uchwytu, o ile nie odrywasz obu rąk od kierownicy i nie dekoncentruje Cię to w stopniu zagrażającym bezpieczeństwu.

Za korzystanie z telefonu trzymanego w ręku grozi mandat 500 zł (1000 zł w recydywie) oraz punkty karne. Dotyczy to także postoju na czerwonym świetle — pojazd nadal uczestniczy w ruchu.

Kierujący i wszyscy pasażerowie muszą być zapięci pasami bezpieczeństwa, jeśli pojazd jest w nie wyposażony. Za brak zapiętych pasów grozi mandat i punkty karne, a kierowca odpowiada również za niezapiętych pasażerów.

Dziecko o wzroście poniżej 150 cm musi być przewożone w foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym dopasowanym do jego wagi i wzrostu. Nie wolno przewozić dziecka w foteliku tyłem do kierunku jazdy na fotelu pasażera z aktywną przednią poduszką powietrzną.

W Polsce przez całą dobę i przez cały rok obowiązuje jazda z włączonymi światłami. W dzień, przy dobrej przejrzystości powietrza, zamiast świateł mijania można używać świateł do jazdy dziennej; od zmierzchu do świtu oraz w tunelu i przy ograniczonej widoczności (mgła, deszcz, śnieg) obowiązkowe są światła mijania.

Świateł przeciwmgłowych przednich wolno używać tylko przy mgle, opadach lub ograniczonej przejrzystości powietrza, a tylnych — gdy widoczność spadnie poniżej 50 m. Jazda bez wymaganych świateł to wykroczenie zagrożone mandatem i punktami karnymi.

Od 4 września 2026 r. osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, jest objęta okresem próbnym. Trwa on 2 lata dla osób pełnoletnich, a dla kierowców, którzy uzyskali prawo jazdy jako 17-latkowie — 3 lata, lecz nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.

W okresie próbnym obowiązuje bezwzględna trzeźwość (0,0‰) oraz zakaz podejmowania pracy zarobkowej jako kierowca i prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na kierowaniu. Przekroczenie limitu punktów karnych lub popełnienie poważnych wykroczeń może skutkować wydłużeniem okresu próbnego, skierowaniem na kurs reedukacyjny, a nawet cofnięciem uprawnień.

Prowadzenie pojazdu jest zabronione już od 0,2‰ alkoholu we krwi. Stężenie od 0,2‰ do 0,5‰ to „stan po użyciu alkoholu” — wykroczenie zagrożone aresztem, grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów. Powyżej 0,5‰ to „stan nietrzeźwości” — przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, wysoką grzywną i obligatoryjnym zakazem prowadzenia.

Kierowców w okresie próbnym (prawo jazdy uzyskane od 4 września 2026 r.) obowiązuje limit 0,0‰. Taki sam zakaz dotyczy jazdy pod wpływem narkotyków i środków działających podobnie do alkoholu.

Wyprzedza się co do zasady z lewej strony, po upewnieniu się, że jest dostatecznie dużo miejsca i że nie utrudnisz ruchu nadjeżdżającym z przeciwka. Zabronione jest wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, na skrzyżowaniach (poza wyjątkami) oraz w miejscach oznaczonych znakiem zakazu lub linią ciągłą.

Wyprzedzając rowerzystę, zachowaj odstęp co najmniej 1 metra. Po wyprzedzeniu wróć na prawy pas bez zajeżdżania drogi. Poza terenem zabudowanym jeżdżysz możliwie blisko prawej krawędzi jezdni, a lewe pasy zostawiasz do wyprzedzania.

Pojazd zatrzymuj i parkuj tak, aby nie zagrażać bezpieczeństwu i nie utrudniać ruchu. Nie wolno zatrzymywać się m.in. na przejściach dla pieszych i w odległości mniejszej niż 10 m przed nimi, na skrzyżowaniach i w ich pobliżu, na przystankach oraz w miejscach, gdzie pojazd zasłaniałby znaki lub sygnały.

W strefie płatnego parkowania musisz uiścić opłatę w wyznaczonych godzinach. Miejsca dla osób z niepełnosprawnością („koperty”) wolno zajmować tylko z ważną kartą parkingową — ich nieuprawnione zajęcie to jeden z najwyżej punktowanych mandatów parkingowych.

Każdy samochód osobowy musi mieć ważne badanie techniczne (przegląd). Nowy pojazd przechodzi pierwsze badanie po 3 latach od pierwszej rejestracji, kolejne po 2 latach, a następnie co roku (schemat 3–2–1). Badanie wykonuje się w stacji kontroli pojazdów, a jego aktualność jest zapisana w dowodzie rejestracyjnym i bazie CEPiK.

Minimalna dopuszczalna głębokość bieżnika opon wynosi 1,6 mm. Opony powinny być jednakowego typu na jednej osi i dobrane do warunków — jazda na oponach nadmiernie zużytych lub niesprawnym pojeździe grozi mandatem i zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego.

Za wykroczenia drogowe grożą mandaty oraz punkty karne. Przykładowo: telefon w ręku 500 zł i 12 pkt, brak zapiętych pasów 100 zł i 5 pkt, przewożenie dziecka bez fotelika 300 zł i 5 pkt. Za znaczne przekroczenia prędkości mandaty sięgają 2500 zł, a w recydywie są podwajane.

Punkty kasują się po roku od zapłacenia mandatu. Przekroczenie limitu 24 punktów (lub 20 punktów w pierwszym roku po uzyskaniu prawa jazdy) prowadzi do skierowania na kurs lub cofnięcia uprawnień. Za najcięższe wykroczenia, np. rażące przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym, policja zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące.

Każdy zarejestrowany pojazd musi mieć ważne obowiązkowe ubezpieczenie OC przez cały czas — nawet gdy nie jest używany. Brak ciągłości ubezpieczenia skutkuje wysoką opłatą karną nakładaną przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, niezależnie od tego, czy doszło do kolizji.

W Warszawie obowiązuje strefa czystego transportu (SCT). Od 1 stycznia 2026 r. do strefy nie wjadą najstarsze pojazdy niespełniające norm emisji — benzynowe poniżej normy Euro 3 oraz diesle poniżej Euro 5. Większość aut spełnia wymogi i nie potrzebuje naklejki, bo uprawnienie wynika z numeru rejestracyjnego w bazie; za nieuprawniony wjazd grozi mandat.